„Drugim obszarem, który miał niewątpliwą przewagę względem Mezopotamii w dziedzinie metalurgii, było Zakaukazie. Wykopaliska prowadzone w radzieckiej Armenii. Gruzji. Azerbejdżanie wykazują, że miedź była tam stosowana z całą pewnością w połowie IV tysiąclecia, a najprawdopodobniej już oil 4000 lat p.n.e. Co więcej, około roku 3200 p.n.e. metalurdzy zakaukascy opanowali sztukę łączenia miedzi z arsenem, cyną itp.. czyli, wytwarzania brązu. Brąownicza produkcja szła już pełną parą w dolinie armeńskiej rzeki
1 I). Maish.ill tang. Armenia kolebkq tiliaiji. Watsu«a 1975.
Araks 3000 lat p.n.e. Produkowano nie tylko na własne potrzeby, ale i na zbyt; wyroby te trafiały m. in. do Mezopotamii.
Metalurgia zakaukaska odbywała się w społeczeństwie żyjącym z uprawy roli i hodowli. Była więc okazja, aby na tereny Mezopotamii przenikały z Zakaukazia nie tylko wyroby z miedzi, brązu oraz rudy metali, ale także te produkty rolne, które mogły być atrakcyjne dla cywilizacji Międzyrzecza. Zakaukazie wytwarzało wino. Winorośl uprawiano tam już wtedy, gdy cywilizacje mezopotamska i egipska dopiero się formowały, zatem winorośl i wino — przy okazji kontaktów ..metalurgicznych" — miały doskonałą okazję przy.być nad Eufrat. Tygrys, a także Nil z Zakaukazia. Ale skąd przybyły do Zakaukazia.“(12)